Co grozi za wycięcie drzewa bez pozwolenia?

Usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia skutkuje nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej – dwukrotności opłaty, jaką należałoby uiścić za legalną wycinkę[1][2][4]. Sankcje są wysokie i obliczane indywidualnie dla każdego przypadku zgodnie z obowiązującym prawem.

Obowiązek uzyskania zezwolenia na wycinkę

Przepisy przewidują obowiązkowe zezwolenie na wycinkę w przypadku większości gatunków drzew, szczególnie objętych ochroną[1]. Wymóg ten obejmuje także sytuacje, w których dochodzi do usunięcia drzewa, jego uszkodzenia lub zniszczenia, nawet jeśli nie doszło do fizycznego wycięcia, lecz dokonano np. prac powodujących zamieranie drzewa[1][4]. Istnieją jednak wyjątki w zakresie obowiązku uzyskania zgody: bez pozwolenia można usunąć drzewa owocowe (z określonymi wyjątkami) lub przedstawicieli gatunków obcych[2]. Wyjątkiem są także przypadki, gdy drzewo zagraża bezpośrednio bezpieczeństwu ludzi lub mienia, a opóźnienie w działaniach mogłoby zwiększyć szkodę[2].

Podstawa prawna i organy wymierzające kary

Wymiar i zasady naliczania kary pieniężnej określa art. 89 Ustawy o ochronie środowiska[1][4]. Kompetencje do nakładania sankcji mają organy administracji publicznej, tj. wójt, burmistrz lub prezydent miasta, których decyzje są podstawą ustalenia wysokości oraz ewentualnych okoliczności łagodzących lub obciążających[1][4]. Obowiązek finansowy ciąży na właścicielu nieruchomości lub użytkowniku, najemcy lub dzierżawcy, jeśli osoba ta miała świadomość i wyraziła zgodę na bezprawną wycinkę[3]. Odpowiedzialność jest więc rozciągnięta nie tylko na właściciela, ale także inne osoby korzystające z terenu na podstawie legalnego tytułu prawnego.

Wysokość i sposób naliczania kary administracyjnej

Wysokość kary za nielegalne wycięcie drzewa stanowi dwukrotność opłaty za legalne usunięcie[1][2][4]. Podstawą wyliczenia są aktualne stawki – 25 zł za każdy 1 cm obwodu pnia (do 100 cm) i 30 zł za 1 cm (powyżej 100 cm), mierzone na wysokości 130 cm od gruntu[1]. Proces wyliczania kary przebiega według wzoru: Kara = 2 × (obwód w cm × stawka jednostkowa). W przypadku usunięcia kilku drzew osobno ustala się karę dla każdego z nich i sumuje uzyskane wartości[4][5]. Gdy dane drzewo podlega zwolnieniu z opłaty, organ administracji ustala hipotetyczną wartość, jaką należałoby uiścić, gdyby zwolnienie nie obowiązywało[4].

Kary mogą sięgać wysokich kwot. Przykładowo za nielegalnie wyciętą sosnę o obwodzie 90 cm kara wyniesie 4 500 zł. Trzy świerki o obwodzie 100 cm każdy przyniosą sankcję 15 000 zł[4][5]. Możliwe są przypadki, gdy kara za jedno drzewo osiąga nawet 34 000 zł, jeśli spełnione są warunki stawki maksymalnej i wysokiego obwodu[6][8].

Sytuacje szczególnie podlegające karze

Oprócz wycinki bez zezwolenia do sytuacji podlegających administracyjnej karze należą również: dokonanie wycinki przed upływem ustawowego 14-dniowego terminu na rozpatrzenie zgłoszenia, usunięcie lub uszkodzenie drzewa mimo sprzeciwu organu administracyjnego oraz niezgłoszenie planowanej wycinki właściwemu urzędowi[1][4]. Organ administracji bierze pod uwagę także udział innych osób, które wiedziały lub zgodziły się na usunięcie, co wpływa na zakres odpowiedzialności i ostateczną decyzję o nałożeniu kary[3].

Wnioski dla właścicieli i użytkowników nieruchomości

Przed każdą planowaną wycinką drzewa należy upewnić się, czy wymagana jest zgoda administracyjna[1][2]. Nieuzyskanie zezwolenia, nieprzestrzeganie procedur zgłoszeniowych czy też przystąpienie do prac przed oficjalną decyzją skutkuje obligatoryjnym wymierzeniem bardzo wysokiej kary[1][4]. Stawki są wysokie i mogą przekroczyć kilkanaście tysięcy złotych, zależnie od liczby i rozmiarów usuniętych drzew[1][4][5][6][8]. Przepisy jednoznacznie wskazują, że świadomość i zgoda na czynność obciążają odpowiedzialnością nie tylko właściciela gruntu, ale także wszystkich użytkowników nieruchomości[3]. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku drzew o dużych obwodach i tych należących do gatunków chronionych.

Kiedy nie ponosi się kary za wycięcie drzewa

Zwolnienie z obowiązku uzyskania zezwolenia i ryzyka kary dotyczy wyłącznie jasno określonych przypadków: usuwania drzew owocowych (z wyłączeniami ustawowymi), roślin zaliczanych do gatunków obcych oraz drzew, które wskutek złamania lub innej szkody stanowią bezpośrednie zagrożenie dla ludzi lub mienia[2]. W każdym innym przypadku, jeżeli zachodzą przesłanki wymogu uzyskania pozwolenia, usunięcie drzewa bez decyzji administracyjnej skutkuje wymierzeniem znacznej sankcji finansowej, bez względu na okoliczności[1][2][4].

Podsumowanie – za wycięcie drzewa bez pozwolenia grożą wysokie kary

Wycięcie drzewa bez wymaganego pozwolenia grozi administracyjną karą pieniężną w wysokości dwukrotności opłaty za legalną wycinkę[1][2][4]. Kary są nakładane przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta i mogą sięgać nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych w przypadku dużych drzew lub kilku wyciętych okazów[4][5][6][8]. Odpowiedzialność obejmuje właściciela nieruchomości oraz inne osoby korzystające z niej za jego zgodą. Wyjątki przewidziane są tylko w wąskim zakresie określonym przepisami. Zachowanie szczególnej ostrożności przy usunięciu drzew jest niezbędne, aby uniknąć dotkliwych sankcji finansowych.

Źródła:

• [1] https://lasogrod24.pl/blog/kary-za-nielegalna-wycinke-drzew/
• [2] https://www.krysiak.pl/blog/wycinka-drzew/
• [3] https://serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia/artykuly/10586106,jakie-niespodzianki-moga-czekac-na-tych-ktorzy-chca-usunac-drzewo.html
• [4] https://www.muratorplus.pl/biznes/prawo/jaka-kara-za-nielegalne-wyciecie-drzewa-ile-trzeba-zaplacic-za-wyciecie-drzewa-bez-pozwolenia-aa-nuUc-p2td-fUSf.html
• [5] https://drzewnymajster.pl/Kara-za-wyciecie-drzewa-2024/
• [6] https://www.agrofakt.pl/wyciecie-drzewa-na-dzialce-rolnej-nawet-34-tys-zl-kary-za-jedno-drzewo/
• [8] https://forsal.pl/gospodarka/aktualnosci/artykuly/10490633,kary-za-wyciecie-drzewa-na-wlasnej-posesji-w-pazdzierniku-2025-jaka-wysokosc-jak-wyliczyc-kare-za-usuniecie-drzewa-bez-zezwolenia-przedawnienie-kalkulator.html