Czy można wycinać drzewa w okresie lęgowym?

Czy można wycinać drzewa w okresie lęgowym? Krótka odpowiedź brzmi: generalnie nie można wycinać drzew w okresie lęgowym ptaków, który trwa od 1 marca do 15 października, z wyjątkiem szczególnych przypadków i po dopełnieniu określonych procedur[1][2][3][4][6].

Okres lęgowy ptaków a zakaz wycinki drzew

Okres lęgowy ptaków obejmuje kluczowy czas dla ochrony przyrody od 1 marca do 15 października. W tym czasie zabronione jest niszczenie siedlisk, ostoi i gniazd oraz płoszenie ptaków w miejscach rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji czy żerowania[1][2][3][4][6]. Zasady te wynikają z Rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ustawy o ochronie przyrody, a ich przestrzeganie ma kluczowe znaczenie dla zachowania populacji rodzimych gatunków ptaków[1][2].

Ochrona obowiązuje bez względu na typ terenu – dotyczy zarówno lasów, parków, jak i prywatnych posesji. Niszczenie gniazd ptaków jest zabronione przez cały rok, niezależnie od sezonu, natomiast wycinanie drzew w okresie lęgowym podlega szczególnej kontroli[1][3][4].

Kiedy wycinka drzew jest możliwa w okresie lęgowym?

Wycinka drzew w okresie lęgowym jest dopuszczalna jedynie wtedy, gdy na drzewie lub w jego otoczeniu nie występują gniazda ptaków ani ostoi innych chronionych gatunków. Przed przystąpieniem do prac konieczne jest przeprowadzenie oględzin przez osobę kompetentną lub sporządzenie ekspertyzy ornitologicznej, aby mieć pewność braku zasiedlenia drzewa[3][4][5].

Wyjątki pozwalające na wycinkę dotyczą sytuacji, w których drzewo stanowi bezpośrednie zagrożenie zdrowia, życia lub infrastruktury, bądź posiada cechy drzewa chorego lub martwego. W takich okolicznościach wymagane jest jednak uzyskanie odpowiedniego zezwolenia od regionalnego dyrektora ochrony środowiska lub Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Decyzja taka wydawana jest na okres do 6 miesięcy, lecz nie zwalnia właściciela z przestrzegania zasad ochrony gatunkowej[1][2][4][5].

Proces wycinki drzew – etapy i wymogi prawne

Proces usunięcia drzewa w okresie lęgowym zaczyna się od obowiązkowej weryfikacji obecności gniazd, siedlisk czy ostoi. Jeśli stwierdzi się ich obecność, wycinkę należy odroczyć do czasu poza okresem lęgowym lub wystąpić o stosowne zezwolenie do właściwego organu. Nawet posiadając decyzję administracyjną zezwalającą na wycinkę, odpowiada się prawnie także za ochronę gatunków chronionych występujących na tym terenie[1][4][5].

W praktyce, duże firmy czy instytucje zlecają sporządzenie niezależnej ekspertyzy ornitologicznej, dzięki której mogą wykazać, że usunięcie drzewa nie naruszy prawa. Dla osób fizycznych, planujących pojedynczą wycinkę, zaleca się rzetelną obserwację drzewa przed przystąpieniem do prac[3][5][9].

Wyjątkowy okres do legalnego usuwania gniazd ze względów bezpieczeństwa i sanitarnych obowiązuje od 16 października do końca lutego. W tym właśnie okresie najłatwiej przeprowadzać niezbędne prace pielęgnacyjne i wycinkę z minimalnym ryzykiem naruszeń przyrodniczych[1][4][7].

Specyfika ochrony poszczególnych gatunków ptaków

Okresy lęgowe poszczególnych gatunków ptaków mogą się nieznacznie różnić, co jest szczególnie istotne przy planowaniu wycinki. Przykładowo bieliki mogą rozpocząć lęgi już w styczniu, wróble w lutym lub marcu, a jerzyki dopiero w maju[4]. Warunki pogodowe mogą wpływać na przesunięcia tych okresów oraz na czas zasiedlenia gniazd.

Stąd tak ważne jest, aby przy każdej wycince dokonywać indywidualnej oceny stanu drzewa i jego otoczenia, a także brać pod uwagę lokalne uwarunkowania przyrodnicze. Każde gniazdo oraz miejsce rozrodu należy traktować jako nienaruszalne w trakcie sezonu lęgowego[1][4].

Konsekwencje nieprzestrzegania przepisów o ochronie przyrody

Naruszenie zakazów wycinki drzew w okresie lęgowym lub zniszczenie gniazd skutkuje konsekwencjami prawnymi. Zgodnie z obowiązującymi ustawami czyn ten traktowany jest jako przestępstwo środowiskowe i może skutkować nałożeniem kary grzywny albo nawet pozbawieniem wolności[3][5][8].

Przepisy stosują się zarówno do osób fizycznych, jak i przedsiębiorców. W przypadku wycinki bez wcześniejszego sprawdzenia drzewa pod kątem zasiedlenia lub bez odpowiednich zezwoleń, odpowiedzialność spada na zleceniodawcę oraz wykonawcę prac. W sytuacji wątpliwości czy obecności potencjalnych siedlisk, każdorazowo warto zasięgnąć porady specjalisty i udokumentować stan drzewa[3][5][8].

Podsumowanie – zasady wycinki drzew w okresie lęgowym

Wycinka drzew w okresie lęgowym ptaków od 1 marca do 15 października jest generalnie zakazana, chyba że zostanie udowodniony brak zasiedlenia lub uzyskane zostaną odpowiednie zgody z powodu zagrożenia zdrowotnego lub bezpieczeństwa. Ochrona obejmuje nie tylko drzewa, ale i krzewy, siedliska oraz gniazda – ich niszczenie jest przestępstwem, z wyjątkiem przypadków jasno określonych przez prawo[1][3][4][5]. Obowiązują ścisłe zasady weryfikacji obecności gatunków chronionych, procedury uzyskania zezwoleń i rygorystyczne konsekwencje za naruszenie prawa.

Aby uniknąć odpowiedzialności prawnej oraz działać w zgodzie z przepisami przy wycince lub pielęgnacji drzew, każdorazowo należy dokonać szczegółowej kontroli zasiedlenia oraz kierować się aktualnymi wytycznymi ustawowymi i rozporządzeniami związanymi z ochroną przyrody.

Źródła:

• [1] https://lasogrod24.pl/blog/wycinka-drzew-okres-legowy/
• [2] https://kesla-polska.pl/okres-legowy-ptakow-a-wycinka-drzew-najwazniejsze-informacje/
• [3] https://samorzad.gov.pl/web/gmina-branszczyk/okres-legowy-a-wycinka-drzew-i-krzewow
• [4] https://www.gov.pl/web/gdos/Czy-mozna-usuwac-drzewa-i-krzewy-w-okresie-legowym-ptakow
• [5] https://niemalipy.wroclaw.pl/okres-legowy-ptakow-wycinka-drzew/
• [6] https://www.krysiak.pl/blog/wycinka-drzew/
• [7] https://strazmiejska.mikolow.eu/porady-2/wycinka-drzew-a-okres-legowy-ptakow-przepisy/
• [8] https://sozosfera.pl/ochrona-przyrody/przycinanie-galezi-a-okres-legowy-ptactwa-uwaga-na-konsekwencje/
• [9] https://www.nataliamazurek.com/wycinka-drzew-a-okres-legowy-ptakow/